Zomaar een tuin

Een blog over zomaar een tuin in zomaar een plaats in Nederland

Mulchen met bladaarde

3 reacties

Bladaarde

Bladaarde

Bladaarde, bladcompost, bladgrond … geef het beestje maar een naam. Het zijn verteerde (herfst)bladeren van de bomen die vruchtbare grond vormen. Vroeger werd deze grond gebruikt als basis voor potgrond en gebruikt om planten in op te potten. Vandaag de dag wordt het hier bijna nergens meer voor gebruikt en is het vervangen door turf. En dat is geen goede zaak, want daarvoor wordt eeuwenoude kostbare veengrond afgegraven. Maar er is niets mis met bladaarde, het wordt niet voor niets het “zwarte goud” genoemd.

Bladaarde is makkelijk te maken, maar het duurt wel even voordat je wat hebt. Het twee tot drie jaar oude blad is mooi rul spul en heeft in ongezeefde toestand een wat tabakachtige structuur. Het is dan heel luchtig en de waardevolle voedingsstoffen komen langzaam en gedurende lange tijd vrij. Naast potgrond kan bladaarde voor verschillende andere doelen worden gebruikt zoals mulchen, winterbescherming en plantgaten verbeteren.

Zelf mulch ik nu twee jaar met hooi. Stro is gebruikelijk, maar vind ik te grof voor in de bakken. Voordat ik hooi ging gebruiken, heb ik in één bak cacaodoppen gebruikt. Op zich werken die ook goed, maar ik ben er niet verder mee gegaan. Hiervoor had ik een paar redenen: als eerste de oer-hollandse “het is veel te duur”. De tweede is de herkomst. Het is uiteraard niet inheems. De impact op het milieu is dubbel, want het is aan afvalproduct van materiaal wat toch al hierheen is gehaald. Op zich dus goed om daar iets mee te doen, maar of dit nou op zichzelf ook weer niet vraag creëert …?

Na wat zoekwerk kwam ik dus uit op hooi van onbemest land. Van onbemest land omdat je hiermee voorkomt dat er alsnog van alles via de hooi de tuin in komt. Voor een prikkie en in een grote baal hier dichtbij te krijgen, dus zo milieuvriendelijk als ik het tot nu toe kon doen. En tegelijk hebben we ook nog twee blije konijnen, want het hooi van onbemest land vinden ze echt veel lekkerder dan die uit de dierenspeciaalzaak.

Twee jaar verder ben ik iets minder tevreden over het mulchen met hooi. Begrijp me niet verkeerd; het geeft wel degelijk alle voordelen van mulchen. De grond is duidelijk losser en luchtiger dan ervoor, er is volop bodemleven, in droge perioden bijft de grond vochtig en ga zo nog maar even door.

Mulchen is tegenwoordig trouwens lang niet meer zo onbekend als een paar jaar geleden. Ieder zichzelf respecterend tuintijdschrift heeft er tegenwoordig wel een artikel over. Meer lezen over mulchen? Frank Anrijs van Yggdrasil en het blog De Natuurlijke Moestuin heeft er uitgebreid over geschreven. Ik kan het zeker niet beter, dus ga vooral eens bij hem kijken.

Waarom ben ik dan toch op zoek naar iets anders dan hooi? Nou, twee redenen. De eerste is dat één van de voordelen van het mulchen erg goed werkt. Namelijk het stimuleren van leven in de tuin. Het lijkt wel alsof alle slakken van de hele straat zijn verhuist naar mijn tuin. En ze hebben zich afgelopen jaar voortgepland met een tempo waar Don Juan jaloers op zou worden. En logisch natuurlijk: zo’n comfortabel warm en vochtig laagje hooi is een ideaal liefdesnestje. Tenminste, als je een slak bent.

Nu draait alles in de natuur, en dus ook in de tuin, om evenwicht. Zoals Frank op zijn blog al schrijft: “Heeft u veel slakken in de moestuin? Dat is een teken dat er nog van alles niet in orde is in je tuin!” Want naast slakken trekt een mulchlaag ook de natuurlijk vijanden van slakken aan: spinnen, kikkers, padden, salamanders, vogels en egels. En een gezondere bodem zorgt voor gezonder planten en slakken gaan als eerste voor de zwakkere exemplaren. Die bodem, daar heb ik wel vertrouwen in. Het stikt er nu al van het leven. Kwestie van de tijd geven.

De natuurlijke vijanden zijn nu nog in de minderheid en dat omdraaien kost tijd. Spinnen en vogels genoeg en dit jaar hebben we de eerste padden en egels in de tuin gehad, dus dat beloofd ook veel goeds. “Patience is a virtue” maar mijn ongeduldigheid wint het dan toch.

En de tweede reden is een beetje banaal, maar toch, hij is er. Hooi is vrij fijn en licht materiaal en voor een goed effect heb je er een aardige laag van nodig. En dan gaat echt overal tussen zitten: de sla, snijbiet, spinazie, noem het maar op. Niet veel werk, maar je moet het er ook weer uithalen voordat je gaat eten.

En ik vind het zelf in de sierbakken niet echt mooi staat en ja, dan zijn het toch sierbakken en dan mag het uiterlijk wel een beetje tellen. Al is het zeker niet het meest belangrijk.

Goed, op zoek naar ander materiaal dus. En omdat ik (nog) geen composthoop heb en geen veldje vol smeerwortel moest ik het toch buiten de tuin zoeken. Een bezoekje aan biologische kwekerij De Hessenhof stond al een tijdje op mijn verlanglijst en laten ze daar nou bladaarde verkopen. Niet echt in de buurt, maar afgelopen week moet ik toevallig daar in de buurt zijn en was er dus de mogelijkheid om zonder veel extra kilometers te maken bladaarde te halen. De Hessenhof is nu eigenlijk dicht, maar na een belletje bleek even langskomen geen enkel probleem.

De Hessenhof

De Hessenhof

Vandaag heb ik de beide moestuinbakken opgeruimd: de restanten van het hooi eruit, de uitgebloeide afrikaantjes eruit en de prei en laatste sla geoogst. Eruit betekent in dit geval overigens bij de grond afsnijden zodat de wortels blijven zitten. Eén van de dingen die ik heb opgestoken vanuit de permacultuur: laat de bodem met rust. Als je de wortels eruit trekt, trek je de grond mee en verstoor je de boel. De wortels die blijven zitten, verteren na verloop van tijd vanzelf en voegen daarmee weer organisch materiaal aan de bodem toe. Wat wil je nog meer?

Prei

Prei

De bakken heb aangevuld met de bladaarde. In principe is een laag van een centimeter of twee genoeg als mulch. Maar omdat de bakken net het eerste seizoen gehad hebben, was de originele grond nogal ingezakt. Logisch, want ik heb ze gemaakt naar het principe van de makkelijke moestuin en daar draait alles om rulle en luchtige grond. En dat werkt: bijna alles wat er was gepoot of gezaaid, is goed gelukt. Maar er ging dus aardig wat bladaarde in.

Bladaarde in de moestuinbak

Bladaarde in de moestuinbak

Bladaarde in de moestuinbak

De sierbakken zijn wel voorzien van een dunne laag van een paar centimeter. De enige plek waar het hooi nog terug komt, is aan de voet van de Hebe Addenda als bescherming tegen de winterse kou.

Bladaarde in de sierbak

Bladaarde in de sierbak

De volgende stap die ik ga maken is het opzetten van een composthoop. Zodat ik misschien eind volgend seizoen al voor een deel zelf kan voorzien in materiaal voor het mulchen. Want het blijft toch raar: groenafval weggooien en vervolgens mulchmateriaal kopen.

En ik ga proberen zelf bladaarde te maken. Er staan hier aardig wat grote bomen en er is afgevallen blad in overvloed. Bladaarde is het best na twee tot drie jaar, maar na één jaar is het als het goed is al als mulch te gebruiken. Voor ongeduldige mensen zoals ik. Bladaarde is trouwens niet zuur. Bladaarde is wel voedselrijk en verhoogt de vochthoudendheid van de tuingrond.

Wil je ook zelf bladaarde maken? Het is zo eenvoudig, dat ik mezelf wel voor mijn kop kan slaan dat ik er niet eerder op ben gekomen.

  1. Verzamel afgevallen bladeren. De bladeren moeten nat zijn. Geen probleem met dit weer, maar is het droog maak ze dan zelf nat.
  2. Doe de bladeren in jute-zakken of in vuilniszakken met onderin wat gaatjes, zo kan er zuurstof bijkomen en als je ze in de tuin zet kunnen er zelfs wormen in kruipen. Duw de bladeren stevig aan en bind de zakken dicht. Verzamelen in een opvangbak of container van gaas kan ook, maar dat is in een niet al te grote tuin niet handig.
  3. Alle bladeren mogen erin. Eikenblad bevat nogal wat looizuur en verteerd langzaam. Dat geldt ook voor blad van plataan, es, esdoorn, vlier, els, wilg, kastanje, linde en beuk. Het is dus het beste om zo veel mogelijk soorten bladeren te mengen en niet teveel van één soort.
  4. Door de bladeren met de grasmaaier te versnipperen versnel je het verteringsproces.
  5. Gebruik geen zieke (aangetaste) bladeren.
  6. Zet de zakken in de schaduw. Het zijn vooral schimmels die de bladeren verteren en die hebben geen warmte nodig. En warmte kan voor uitdrogen zorgen.
  7. Wil je de voedingswaarde verhogen? Voeg dan fijngemaakt smeerwortelblad toe.
  8. Voeg wat stikstof toe door er wat grasmaaisel bij te doen.

Na één jaar is het halfverteerde blad dus al te gebruiken als mulch-materiaal. Na twee tot drie jaar is het bladaarde. Nu kijken hoeveel geduld ik heb …

Advertenties

3 thoughts on “Mulchen met bladaarde

  1. Pingback: Rommelen in de tuin | Zomaar een tuin

  2. Pingback: Warme kerst | Zomaar een tuin

  3. Pingback: Herfstblad en bladaarde | Zomaar een tuin

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.